De Bilt: Uitslag gemeenteraadsverkiezingen 2026

De verkiezingen zijn gewonnen door GroenLinks/PvdA (22,5% van de stemmen). Met op enige afstand de VVD (17,2%) en D66 (14,4%). Het politieke landschap is door deze uitslag een klein beetje verschoven. Uiteindelijk zijn GroenLinks/PvdA en Lokaal De Bilt ook de grootste verliezers.  GroenLinks/PvdA, nog steeds de grootste, had 4 jaar geleden nog 29,1% van de stemmers (een verlies van -6,6%). Lokaal De Bilt, ook in de coalitie van de afgelopen jaren, verloor maar liefst de helft van haar stemmers. In 2022 scoorden zij 11,5% van de stemmen, in 2026 5,7%. Een verlies van -5,8%. Daarmee zijn 2 coalitie-partijen van de huidige samenstelling toch geraakt. Een deel van de inwoners heeft hiermee ook duidelijk gemaakt dat het werk van het gemeentebestuur niet op ieders goedkeuren kan rekenen.

Wij zijn benieuwd naar de coalitievorming. En naar het resultaat van wat ons te wachten staat de komende 4 jaar. Vandaag stond nog een grote advertentie in de Vierklank hoe inwoners meer betrokken zouden worden bij het werk en de plannen van de gemeente. Wij hopen natuurlijk dat iedereen dezelfde definitie over het woord participatie heeft. Tot op heden heeft de gemeente bewezen dat, rondom het AZC, de inbreng van burgers nauwelijks meetelt. Sterker nog, in veel gevallen zelfs niet wordt opgenomen in de officiële notulen. Misschien komt daar dan toch nog verandering in? We zullen het zien. 

Gefeliciteerd aan alle winnaars. De grote winnaars zijn Volt (+5,1%) en VVD (+4,7%).

GroenLinks/PvdA gefeliciteerd met hun positie als grootste partij.

Wat is het standpunt van de politieke partijen over een AZC op Berg en Bosch?

Het Burgerinitiatief hecht belang aan transparante informatie en participatie van inwoners omtrent het voorgenomen asielzoekerscentrum (AZC) op Berg en Bosch. Met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen willen wij de inwoners van Gemeente De Bilt een overzicht geven van de standpunten van de verschillende politieke partijen aangaande het beoogde AZC op Berg en Bosch. Daarom stelden wij alle politieke partijen in de Gemeente De Bilt in de gelegenheid hun standpunten hierover concreet aan u, de kiezer, duidelijk te maken middels een korte vragenlijst. Wij wilden graag weten wat de mening is over:

a) Een AZC op Berg en Bosch 

b) Een AZC in gemeente De Bilt (eventuele andere locatie)

Antwoorden:

• 6 van de 11 deelnemende partijen hebben deelgenomen aan deze enquête. Deze partijen zijn: Forza, CDA, VVD, SGP, Lokaal De Bilt en ChristenUnie. Deze zes partijen waren volledig transparant in hun visie en plannen over het beoogde AZC op Berg en Bosch en over een AZC in De Bilt in het algemeen.
• 1 partij (SP) heeft via een lange en uitvoerige e-mail antwoord gegeven op beide vragen.
• 3 partijen (GroenLinks/PvdA, D66 en Volt) hebben een korte mail gestuurd en verwezen naar hun verkiezingsprogramma.
• 1 partij heeft geen antwoord op de vragen gegeven: Fractie3

Uitslag:

De partijen zijn gerangschikt volgens hun voorkeur voor het inrichten van een AZC op Berg en Bosch. Waarom het huidige College (D66, GroenLinks en Lokaal De Bilt) een AZC wil inrichten voor de duur van 30 jaar blijft gissen. Partijen die het eens zijn met een AZC op Berg en Bosch zijn lager in de lijst te vinden en krijgen een lagere waardering (sterren).

Opvallend is het gebruik van het woord "kleinschalig". Het zegt eigenlijk niks. En kan dus zomaar een AZC tot 300 personen zijn. 

Toelichting :

Slechts 3 partijen zijn resoluut tegen een AZC op Berg en Bosch: SGP, VVD en Forza. Deze partijen zijn van mening dat Berg en Bosch niet geschikt is voor een AZC. Ook vinden zij Berg en Bosch niet geschikt voor een kleiner aantal asielzoekers. De bestemming en de locatie van Berg en Bosch is niet verenigbaar met een AZC. Deze 3 partijen geven ook aan niet zomaar eens te zijn met een AZC in De Bilt. SGP en VVD vinden dat er voorafgaand grondig onderzoek moet plaatsvinden en dat inwoners een stem moeten krijgen voordat er sprake is van plannen. Forza is het niet eens met een AZC in De Bilt.

Twee partijen die ook tegen een AZC op Berg en Bosch zijn, zijn SP en Lokaal De Bilt. Beiden zijn het wel eens met een AZC in De Bilt. Ook zij geven aan dat grondig onderzoek moet plaatsvinden op andere locaties. Berg en Bosch sluiten zij volledig uit. Lokaal De Bilt noemt locaties in het buitengebied kansloos.

Twee partijen vormen een soort van middengroep: Het CDA en de ChristenUnie.

Het CDA is géén voorstander voor een AZC op Berg en Bosch. Wel geeft het CDA aan dat zij het niet ondenkbaar vinden dat ook op Berg & Bosch een beperkt aantal asielzoekers wordt opgevangen. Dit hangt volledig af van de samenstelling, herkomst, duur en randvoorwaarden. Voorbeeld: ca 5 á 10 gezinnen is voor het CDA acceptabel. Daarmee sluiten zij een AZC op Berg en Bosch niet volledig uit. Maar wel grotendeels. Zij zijn daarmee een middenpartij wat Berg en Bosch betreft. Ook het CDA geeft aan voor menswaardige opvang te zijn in de gemeente.

Het CDA gaat er bij haar standpunt van uit dat kleinschalige en kortdurende opvang juridisch/ contractueel te borgen is. Opschaling naar grotere groepen zou wat het CDA betreft nooit mogelijk moeten zijn zonder tussenkomst van de Gemeenteraad en na participatie met betrokkenen’. Het CDA voegt toe dat het onderzoek van Triangular hun twijfels over deze locatie wel verder heeft versterkt.

Nadeel van deze kleinschalige aanpak is dat wanneer op Berg en Bosch een woonbestemming voor een AZC wordt bepaald, er evengoed een AZC voor 300 personen geplaatst kan worden. Een klein AZC werkt dan als precedentwerking voor de toekomst.

Het Burgerinitiatief wil beklemtonen dat het CDA zich tot nu toe als een betrouwbare gesprekspartner heeft gepresenteerd. Wij achten het onwenselijk om een AZC in te richten op Berg en Bosch, omdat de locatie niet geschikt is en het COA hiermee de mogelijkheid krijgt om ongemerkt te groeien. Daarom schalen wij het CDA (op basis van hun antwoorden) in als partij die niet volledig tegen een AZC op Berg en Bosch is.

De ChristenUnie is géén voorstander van een AZC op Berg en Bosch. Net als alle bovenstaande partijen (uitgezonderd Forza) willen zij hun verantwoordelijkheid nemen om asielzoekers op te vangen. De ChristenUnie geeft aan geen fan te zijn van de huidige plannen en metbetrekking tot de locatie van het terrein op Berg en Bosch is de ChristenUnie van mening dat de omgeving en de mensen op het terrein te kwetsbaar zijn om 300 asielzoekers bij te plaatsen. De ChristenUnie sluit een AZC op Berg en Bosch niet volledig uit. Maar is ook géén voorstander! Over aantallen en in welke vorm spreekt de ChristenUnie zich niet uit.

D66 heeft alleen een kort e-mailbericht gestuurd en verwezen naar hun partijprogramma. Daarin geven zij aan voorstander zijn voor opvang in de gemeente. Zij geven aan de kiezers geen duidelijkheid over een AZC op Berg en Bosch. Aangezien de verantwoordelijke Wethouder D. Smolenaers van D66 is, mag men verwachten dat D66 zich niet naar de kiezers wíl uitspreken. Tot nu toe heeft de fractie van D66 met alles ingestemd rondom de plannen van een AZC op Berg en Bosch. Daaruit mogen wij opmaken dat zij voorstander van het beoogde AZC op Berg en Bosch zijn. We hebben de lijsttrekker D. Hoevers nog via e-mail specifiek hierom gevraagd, maar geen antwoord gekregen. Wel heeft D. Hoevers onlangs nog in de media aangegeven open te staan voor een LHBTIQ+-AZC op Berg en Bosch. En daarmee lijkt de partij duidelijk voorstander te zijn van een AZC op deze locatie.

GroenLinks/ PvdA heeft net als D66 een korte mail gestuurd. A. t' Hart (Wethouder en lijsttrekker) heeft via mail laten weten geen standpunt te hebben over de door het COA beoogde locatie op Berg en Bosch. GroenLinks/PvdA is daarmee een partij die haar kiezers geen houvast biedt. Zij geven daarmee feitelijk geen informatie en kiezen geen duidelijke positie voorafgaand aan de verkiezingen. Toch gaf A. t' Hart tijdens het lijsttrekkersdebat al aan: "We kunnen dit".

Deze partij wil op voorhand geen ja of nee zeggen tegen de locatie. Het ligt kennelijk aan wat het COA voor elkaar krijgt. Krijgt het COA het voor elkaar, dan zijn zij het daarmee eens.

Waar de kiezers op stemmen? Niet op een visie, maar wat het COA doet. Aangezien de lijsttrekker A. 't Hart tijdelijk ook waarnemend Wethouder was op dit dossier en uit WOO-stukken blijkt dat zij het jammer vind dat het AZC op Berg en Bosch nog niet gerealiseerd is, is de inschaling van voorstander voor een AZC op Berg en Bosch niet ongegrond. Wij hebben dat nogmaals bij de lijsttrekker nagevraagd, maar ook toen werd geen helder antwoord gegeven. Als het aan deze partij ligt dan komt het AZC er. Op 15 maart hebben wij een verzoek tot rectificatie van GroenLinks/ PvdA ontvangen. Lees verder onderaan de pagina.

Volt heeft alleen verwezen naar het verkiezingsprogramma. Ook zij blijven onduidelijk naar de kiezers. Na ons antwoord op hun inschaling hebben ze geen reactie gegeven. Daarom worden ze ook ingeschaald als voorstander van een AZC op Berg en Bosch. Onderaan de pagina staat hun verzoek tot rectificatie. Zij geven nu aan dat ze geen voorstander zijn van de locatie Berg en Bosch zijn. Uit de rectificatie blijkt niet dat ze geen AZC op Berg en Bosch willen, maar dat de grootschaligheid door hen anders beoordeeld wordt. Lees verder onderaan de pagina.

Fractie3 heeft helemaal geen informatie gegeven. We hebben ook deze partij een herinnering gestuurd, maar er is geen informatie gedeeld. In de meeste gevallen betekent dat dat zij voorstanders zijn. Maar helemaal zeker zijn we niet. Gelet op de uitspraken van de lijsttrekker tijdens het verkiezingsdebat mag hiervan worden uitgegaan.  

Nu is het moment om aan de toekomst te denken!

Rectificaties:

Op 17 maart hebben wij een verzoek tot rectificatie van Volt ontvangen:

Op dit moment bestaan er plannen voor een AZC op een terrein naast Berg & Bosch. Het gaat dus niet om het terrein zelf, zoals in de media soms wordt gesuggereerd. Volt stond aanvankelijk welwillend tegenover deze voorziening, omdat wij de verantwoordelijkheid voor opvang serieus nemen.

Na nader onderzoek en in gesprekken met betrokkenen zijn wij echter tot de conclusie gekomen dat een AZC voor driehonderd mensen op deze locatie geen passende optie is.

Daar zijn meerdere redenen voor. In dit gebied wonen en verblijven veel kwetsbare mensen, waardoor een grootschalig AZC tot grote druk zou leiden. Daarnaast is de procedure tot nu toe onvoldoende transparant verlopen. Er is nauwelijks overleg geweest met de naastgelegen zorginstellingen en met inwoners, terwijl juist hun positie en zorgen zwaar zouden moeten wegen.

De plannen zijn bovendien nog niet definitief. Voor Volt is helder dat een grootschalig AZC van deze omvang en op deze locatie niet de juiste weg is. Opvang kan alleen goed werken als er draagvlak is bij bewoners en ondernemers. Daarom moeten zij vanaf het allereerste begin én gedurende het hele proces actief worden betrokken.

Op 15 maart hebben wij een toelichting van GroenLinks/PvdA ontvangen:

Wij zeggen niet bij voorbaat 'nee' tegen deze locatie, wij wachten het omgevingsproces en de toetsen die nog doorlopen worden af. Dat is ook oprecht ons standpunt.